Bilgi DAMLASI

Ana Sayfa Mnemotekni Çengel Bulmaca Mnemotekni Kelime Oyunu

-i⁵

son ek Arapça

-Sonuna geldiği sözcüğe "ilgili, ilişkin olan, niteliğinde olan" anlamlar katan ek, nispet eki. Fizik --> fiziki.

Sonu sesli harfle biten sözcüklerde -vi şeklini alır. Kimya --> kimyevi.

23747 kez sorgulandı

Kaynak (11.02.2009-11.02.2021)

Aynı son ekten türeyenler

cerrahi

ciddi

cismani

cüzi

dahili

daimi

devrani

dini

ebedi

ecinni

edebi

enfi

fahri

farazi

feci

feleki

felsefi

fevri

fiili

fiziki

‹

›

Misâlli Büyük Türkçe Sözlük

kaynak

Farklı dönemlerdeki yazılı ve sözlü dil örneklerini 3 cilt halinde yaklaşık 3.650 sahife,61.000 madde, bunlardan türetilmiş 35.000 deyim ile 400 müellifin 1.000'e yakın eserinin taranmasıyla elde edilen 100.000 misalli bu temel başvuru eseri, Türkçemize bir sivil toplum kuruluşunun yaptığı önemli bir hizmet olması bakımından dikkate değerdir. Kubbealtı Lugatı'nın ilk bilimsel danışma toplantılarına 1971 yılında ilim ve fikir adamları ile Türk dili üzerinde çalışmış akademisyenlerden oluşan 12 kişilik bir heyetle başlanmıştır. Hazırlığı 1971, yazılması ise 1976 yılında başlayan Kubbealtı Lugatı 34 sene süren ciddi ve zahmetli bir çalışmanın sonunda 2005 yılında tamamlanmıştır

Bilim, sanat ve edebiyat dünyasının yıllardan beri yayımlanmasını merakla beklediği Misalli Büyük Türkçe Sözlük nihayet tamamlanarak kültür hayatımıza kazandırıldı. Edebiyatçı İlhan Ayverdi'nin yönetiminde hazırlanan, üç büyük cilt hâlinde basılan sözlük,3 bin 500 sayfadan oluşuyor. Kapsamlı çalışma 1971 yılında başladı. Yüzlerce eser incelendi, tarandı, araştırıldı ve üç ciltlik Misalli Büyük Türkçe Sözlük tam 34 yılda hazırlandı.400 müellifin 1000'e yakın eserinin tarandığı eserde 100 bin civarında kelime ve deyimin karşılığı yer alıyor. Ayrıca kelime ve deyimler için Türk edebiyatının çeşitli metinlerinden seçilen örnekler gösteriliyor

85330 kez sorgulandı

İlgili Konu

Bilgi Damlası Kaynaklar

cerrahi

Arapça (cerra:hi:)

1. sıfat Cerrahlıkla ilgili.

2. isim Ameliyatı gerektiren hastalıklarla ilgilenen hekimlik kolu, hariciye. Cümle Al

Beyin cerrahisi.

1195 kez sorgulandı

Kaynak (28.01.2015-28.01.2015)

Köken

cerrah + -i⁵

Arapça cerrah sözcüğünden gelir, cerrahlık ile ilgili.

Çağrışım

Cerrahi müdahale

ciddi

Arapça (ciddi:)

1. sıfat Şaka olmayan, gerçek. Cümle Al

Kısa zamanda yarı şaka, yarı ciddi tenkit edecek kadar yakınlaşmışlardı.

T. Buğra.

2. sıfat Ağırbaşlı. Cümle Al

Ben onu pek ciddi bir genç olarak tanırım.

H. R. Gürpınar.

3. sıfat Titizlik gösterilen, önem verilen. Cümle Al

Bu dönemde yazara konu üzerinde vukuf, ciddi incelemeler şart koşulur.

H. Taner.

4. sıfat Tehlikeli, endişe veren, ağır, vahim, kritik. Cümle Al

Hastalığımızın oldukça ciddi olduğuna işaret etmekten kendimizi alamadık.

B. Felek.

5. sıfat Eğlendirme amacı gütmeyen.

6. sıfat Gülmeyen. Cümle Al

O, ciddi bir tavırla mühim bir şey anlatmaya hazırlanmış gibiydi.

Y. K. Karaosmanoğlu.

7. sıfat Güvenilir, sağlam, önemli. Cümle Al

Ciddi bir gazetede liyakatli, genç bir muharririn şu sözleri beni hâlâ düşündürüyor.

O. S. Orhon.

8. zarf Önem vererek, gerçek olarak. Cümle Al

Size bunu ciddi söylüyorum, yalan değil!

9. zarf Güvenilir bir biçimde. Cümle Al

Çok ciddi durunca mükemmel olduklarını sanıyorlar.

A. Kutlu.

982 kez sorgulandı

Kaynak (18.11.2009-18.11.2009)

Köken

cidd + -i⁵

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça cidd sözcüğünden gelir.

Aynı kökten türeyenler

gayriciddi

cismani

Arapça (cisma:ni:)

1. sıfat Cisimle, bedenle ilgili.

2. sıfat Dinî bir inanışla ilgili düşüncelere bağlı olmayarak yalnız maddi temellere dayanan, ruhani karşıtı.

100 kez sorgulandı

Kaynak (11.01.2024-11.01.2024)

Köken

cüsman + -i⁵

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça cüsman sözcüğünden gelir.

cüzi

Arapça (cüzi:)

1. sıfat Az, azıcık, pek az.

2. sıfat, felsefe Tikel.

1798 kez sorgulandı

Kaynak (28.04.2012-02.04.2014)

Köken

cüz + -i⁵

Türkiye Türkçe'sinde az kullanılan Arapça cüz sözcüğünden gelir, cüz ile ilgili, tikel.

dahili

Arapça

1. sıfat İçle ilgili, iç, içsel.

990 kez sorgulandı

Kaynak (07.04.2012-07.04.2012)

Köken

dahil + -i⁵

Arapça dahil sözcüğünden gelir.

daimi

Arapça (da:imi:)

1. sıfat Sürekli. Cümle Al

Romanyalılar ve Macarlarla harp daimi bir hâl almıştır.

F. R. Atay.

926 kez sorgulandı

Kaynak (10.10.2009-10.10.2009)

Köken

daim + -i⁵

Türkiye Türkçe'sinde az kullanılan Arapça daim sözcüğünden gelir.

devrani

Arapça

1. sıfat Devranla ilgili.

1344 kez sorgulandı

Kaynak (13.09.2009-13.09.2009)

Köken

devran + -i⁵

Türkiye Türkçe'sinde az kullanılan Arapça devran sözcüğünden gelir, devrana özgü, devransal.

dini

Arapça

1. sıfat Dinle ilgili, din üzerine, dinsel. Cümle Al

Herkes, vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir.

Anayasa.

898 kez sorgulandı

Kaynak (18.04.2009-25.04.2014)

Köken

din + -i⁵

Arapça din sözcüğünden gelir, dinle ilgili, dinsel.

Aynı kökten türeyenler

ladini

ebedi

Arapça (ebedi:)

1. sıfat Sonsuz, ölümsüz, bengi. Cümle Al

Geçtik hepimiz dörtnala cennet kapısından
Gördük ebedi cetleri bir anda yakından

Y. K. Beyatlı.

657 kez sorgulandı

Kaynak (15.12.2009-29.01.2014)

Köken

ebed + -i⁵

Türkiye Türkçe'sinde az kullanılan Arapça ebet sözcüğünden gelir, ebet ile ilgili, sonsuzlukla ilgili.

Aynı kökten türeyenler

ebediyen

ecinni

Arapça

1. isim Cin¹. Cümle Al

Ben dünyada ecinni filan yoktur demez miydim?

Ö. Seyfettin

429 kez sorgulandı

Kaynak (20.08.2013-18.02.2023)

Köken

cinn¹ + -i⁵

Arapça cin¹ sözcüğünden gelir, bir cin.

edebi

Arapça (edebi:)

1. sıfat Edebiyatla ilgili, edebiyata ilişkin, yazınsal. Cümle Al

Gazete idaresinde biriken edebi mecmuaların yapraklarını karıştırıyorum.

A. Haşim.

593 kez sorgulandı

Kaynak (06.08.2009-18.08.2020)

Köken

edeb + -i⁵

Arapça edep sözcüğünden gelir, edeple ilgili

enfi

Arapça

1. sıfat Buruna ait, burunla ilgili.

603 kez sorgulandı

Kaynak (26.04.2009-24.02.2014)

Köken

enf + -i⁵

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça enf sözcüğünden gelir, buruna özgü, burunla ilgili.

fahri

Arapça (fahri:)

1. sıfat Onursal.

2. sıfat Gönüllü, karşılıksız. Cümle Al

Bilmem hangi bir esnaf cemiyetinin fahri kâtibi imiş.

A. Ş. Hisar

410 kez sorgulandı

Kaynak (24.12.2014-24.12.2014)

Köken

fahr + -i⁵

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça fahr sözcüğünden gelir, övünme ile ilgili.

farazi

Türkçe

1. isim Var saymaya, farz ve takdire dayanan, gerçek olmayıp farz edilmiş olan, varsayımsal.

4 kez sorgulandı

Kaynak (22.01.2023-22.01.2023)

Köken

farz + -i⁵ → farzi → ses türemesi → farazi

Arapça farz sözcüğünden gelir.

feci

Arapça (feci:)

1. sıfat Acıklı, çok acıklı, yürekler acısı, trajik. Cümle Al

Hâllerinde öyle bir kahırlı, kederli eda vardır, bütün bugünün feci hikâyesini söyler.

H. Z. Uşaklıgil

685 kez sorgulandı

Kaynak (04.12.2013-05.12.2013)

Köken

fec + -i⁵

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça fec sözcüğünden gelir.

feleki

Arapça

1. Sıfat Felekle, gök bilimiyle ilgili.

3 kez sorgulandı

Kaynak (12.02.2023-12.02.2023)

Köken

felek + -i⁵

Türkçe felek sözcüğünden gelir.

felsefi

Arapça (felsefi:)

1. sıfat, eskimiş Felsefe ile ilgili, felsefeye ilişkin. Cümle Al

Her neyse bunlar derin felsefi görüşlerdir.

Nazım Hikmet

277 kez sorgulandı

Kaynak (21.03.2023-22.03.2023)

Köken

felsefe + -i⁵

Arapça felsefe sözcüğünden gelir, felsefe ile ilgili.

fevri

Arapça (fevri:)

1. sıfat Birdenbire, düşünmeden yapan. Cümle Al

Bir kere fevri, hemen parlar, kızınca gözü dünyayı görmez.

A. İlhan

712 kez sorgulandı

Kaynak (18.10.2016-02.04.2018)

Köken

feveran + -i⁵

Arapça feveran sözcüğünden gelir, feveran ile ilgili

fiili

Arapça (fiili:)

1. sıfat Eylemli, edimsel, gerçekten yapılan (iş). Cümle Al

Bu baklanın ağızdan çıkışı artık sadece fiili bir hareketle olabilir.

N. F. Kısakürek

2. sıfat, felsefe Edimsel.

551 kez sorgulandı

Kaynak (19.04.2012-18.02.2021)

Köken

fiil + -i⁵

Arapça fiil sözcüğünden gelir, fiil ile ilgili, edimsel.

fiziki

Türkçe (fizi:ki:)

1. sıfat, eskimiş Fiziksel.

32 kez sorgulandı

Kaynak (11.02.2021-11.02.2021)

Köken

fizik + -i⁵

Fransızca fizik(physique) sözcüğünden gelir.