son ek Arapça iyyet
-Arapça sıfatların ve isimlerin sonuna gelir Türkçedeki -lık, -lik, -luk, -lük yapım ekleri gibi davranır. Cumhur --> Cumhuriyet.
8904 kez sorgulandı Kaynak (11.06.2009-12.04.2021)
| Aynı son ekten türeyenler |
| cemiyet | ciddiyet | cumhuriyet | ehemmiyet | ehliyet | emniyet | eziyet | faaliyet | galibiyet | hassasiyet | | hususiyet | kabiliyet | katiyet | mağlubiyet | mahremiyet | mecburiyet | merbutiyet | merkeziyet | Mesuliyet | meşguliyet | |
| Misâlli Büyük Türkçe Sözlük |
kaynak
Farklı dönemlerdeki yazılı ve sözlü dil örneklerini 3 cilt halinde yaklaşık 3.650 sahife,61.000 madde, bunlardan türetilmiş 35.000 deyim ile 400 müellifin 1.000'e yakın eserinin taranmasıyla elde edilen 100.000 misalli bu temel başvuru eseri, Türkçemize bir sivil toplum kuruluşunun yaptığı önemli bir hizmet olması bakımından dikkate değerdir. Kubbealtı Lugatı'nın ilk bilimsel danışma toplantılarına 1971 yılında ilim ve fikir adamları ile Türk dili üzerinde çalışmış akademisyenlerden oluşan 12 kişilik bir heyetle başlanmıştır. Hazırlığı 1971, yazılması ise 1976 yılında başlayan Kubbealtı Lugatı 34 sene süren ciddi ve zahmetli bir çalışmanın sonunda 2005 yılında tamamlanmıştır
Bilim, sanat ve edebiyat dünyasının yıllardan beri yayımlanmasını merakla beklediği Misalli Büyük Türkçe Sözlük nihayet tamamlanarak kültür hayatımıza kazandırıldı. Edebiyatçı İlhan Ayverdi'nin yönetiminde hazırlanan, üç büyük cilt hâlinde basılan sözlük,3 bin 500 sayfadan oluşuyor. Kapsamlı çalışma 1971 yılında başladı. Yüzlerce eser incelendi, tarandı, araştırıldı ve üç ciltlik Misalli Büyük Türkçe Sözlük tam 34 yılda hazırlandı.400 müellifin 1000'e yakın eserinin tarandığı eserde 100 bin civarında kelime ve deyimin karşılığı yer alıyor. Ayrıca kelime ve deyimler için Türk edebiyatının çeşitli metinlerinden seçilen örnekler gösteriliyor
85343 kez sorgulandı
Bilgi Damlası Kaynaklar
|
|
Arapça
1. isim Ağırbaşlılık. 
| Öğretmeni buluyor, sesine sahte bir ciddiyet vererek soruyordu. |
|
827 kez sorgulandı Kaynak (18.11.2009-18.11.2009)
cidd + -iyet
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça cidd sözcüğünden gelir, ciddi olma durumu, ciddilik.
|
|
|
Arapça (cumhu:riyet)
1. isim Milletin, egemenliği kendi elinde tuttuğu ve bunu belirli süreler için seçtiği milletvekilleri aracılığıyla kullandığı yönetim biçimi.
| Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Atatürk'tür. |
|
2. isim Cumhuriyet altını. 
769 kez sorgulandı Kaynak (11.06.2009-13.02.2021)
cumhur + -iyet
Türkiye Türkçe'sinde az kullanılan Arapça cumhur sözcüğünden gelir, halkçılık.
|
|
|
Arapça
1. isim Zulüm.
2. isim Sıkıntı veya güçlük.
| Ama bunca eziyete sırf oğlunun hatırı için katlandığına emin değildi artık. |
|
222 kez sorgulandı Kaynak (12.04.2021-12.04.2021)
|
|
Arapça (hassa:siyet)
1. isim Hassaslık, duygulu olma hali, duygusallık.
| Senelerden beri çektiğim korku bende umulmaz bir hassasiyet uyandırmıştı. |
|
262 kez sorgulandı Kaynak (15.04.2021-21.08.2022)
|
|
Arapça (husu:siyet)
1. isim Hususilik.
| Zaten insanın en büyük hususiyeti, içinde bulunduğu hâlden kurtulma arzusudur. |
|
2. isim İleri derecede tanışıklık, ahbaplık, yakınlık.
4 kez sorgulandı Kaynak (15.04.2021-15.04.2021)
|
|
Arapça (mağlu:biyet, l ince okunur)
1. isim Yenilgi.
| Bununla beraber daimi mağlubiyetlerin acısıyla sarsılıyorduk. |
|
2800 kez sorgulandı Kaynak (08.08.2009-26.08.2009)
|
|
Arapça
1. isim Gizlilik.
| Mahremiyetinin böylesi bir yolla ihlal edilmesi onu adamakıllı öfkelendirmiş, kendine olan güvenini kırmıştı. |
|
664 kez sorgulandı Kaynak (17.09.2009-17.09.2009)
|
|
Arapça (mecbu:riyet)
1. isim Zorunluluk.
| Milletler yaşamak için devirlerinin şartlarına uymak mecburiyetindedirler. |
|
2. isim Yükümlülük.
948 kez sorgulandı Kaynak (16.06.2009-30.01.2014)
|
|
Arapça (merbu:tiyet)
1. isim, eskimiş Bağlılık.
| Birkaç günlük yol arkadaşına hatta alelade bir arkadaşa bu kadar merbutiyet göstermek tabii değildi. |
|
77 kez sorgulandı Kaynak (01.05.2024-02.05.2024)
|
|
Arapça
1. isim Merkeziyetçilik.
| En sıkı ve katı bir merkeziyet sistemi, diğer faaliyet merkezlerini bloke edebilir. |
|
1074 kez sorgulandı Kaynak (04.06.2012-04.06.2012)
|
|
Arapça (mesu:liyet)
1. isim Sorumluluk.
| Hatta utanmasalar bütün Çırçır yangınının mesuliyetini ona yükleyecekler. |
|
345 kez sorgulandı Kaynak (02.06.2022-02.06.2022)
mesul + -iyet
Türkiye Türkçe'sinde az kullanılan Arapça mesul sözcüğünden gelir.
|
|
|
Arapça (meşgu:liyet)
1. isim Meşgul olma, uğraşma durumu.
| Çile çeken derviş, dergâhta kendisine gösterilen vazife dışında her istediğini okumakta ve bazı meşguliyetlerde bulunmakta serbestti. |
|
2. isim Uğraş.
3418 kez sorgulandı Kaynak (23.07.2009-01.02.2014)
|
|
|
