ön ek Farsça
-Farsça ve Arapça sözcüklerin başına gelerek dilimizdeki "olmayan, değil" anlamını karşılar. Çare -> naçar.
Bazı isimlerin başına gelerek "-siz, -mez" anlamıyla da kullanılmıştır.
530 kez sorgulandı Kaynak (15.09.2009-02.05.2021)
2-Farsça İsimden Sıfat Türetme Ekleri
| naçar naçiz nadide nagâh namahrem namütenahi natamam |
| Misâlli Büyük Türkçe Sözlük |
kaynak
Farklı dönemlerdeki yazılı ve sözlü dil örneklerini 3 cilt halinde yaklaşık 3.650 sahife,61.000 madde, bunlardan türetilmiş 35.000 deyim ile 400 müellifin 1.000'e yakın eserinin taranmasıyla elde edilen 100.000 misalli bu temel başvuru eseri, Türkçemize bir sivil toplum kuruluşunun yaptığı önemli bir hizmet olması bakımından dikkate değerdir. Kubbealtı Lugatı'nın ilk bilimsel danışma toplantılarına 1971 yılında ilim ve fikir adamları ile Türk dili üzerinde çalışmış akademisyenlerden oluşan 12 kişilik bir heyetle başlanmıştır. Hazırlığı 1971, yazılması ise 1976 yılında başlayan Kubbealtı Lugatı 34 sene süren ciddi ve zahmetli bir çalışmanın sonunda 2005 yılında tamamlanmıştır
Bilim, sanat ve edebiyat dünyasının yıllardan beri yayımlanmasını merakla beklediği Misalli Büyük Türkçe Sözlük nihayet tamamlanarak kültür hayatımıza kazandırıldı. Edebiyatçı İlhan Ayverdi'nin yönetiminde hazırlanan, üç büyük cilt hâlinde basılan sözlük,3 bin 500 sayfadan oluşuyor. Kapsamlı çalışma 1971 yılında başladı. Yüzlerce eser incelendi, tarandı, araştırıldı ve üç ciltlik Misalli Büyük Türkçe Sözlük tam 34 yılda hazırlandı.400 müellifin 1000'e yakın eserinin tarandığı eserde 100 bin civarında kelime ve deyimin karşılığı yer alıyor. Ayrıca kelime ve deyimler için Türk edebiyatının çeşitli metinlerinden seçilen örnekler gösteriliyor
85338 kez sorgulandı
Bilgi Damlası Kaynaklar
|
|
Farsça (na:çiz)
1. sıfat Değersiz, önemsiz. 
| Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır. |
|
2085 kez sorgulandı Kaynak (28.10.2009-05.11.2014)
na- + çiz
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Farsça çiz sözcüğünden gelir, değersiz.
|
|
|
Farsça (na:di:de)
1. sıfat Az görülür, görülmedik, seyrek görülen.
| El işi olmasına rağmen el değmeden yapılmış hissini veren bu nadide sanat eserine hayrandı. |
|
94 kez sorgulandı Kaynak (06.06.2023-06.06.2023)
na- + dide
Türkiye Türkçe'sinde az kullanılan Farsça dide sözcüğünden gelir, göze görülmeyen.
|
|
|
Farsça + Arapça (na:mahrem)
1. sıfat Evlenmelerinde yasa bakımından sakınca olmayan (kadın ve erkek). 
2. sıfat, eskimiş Yabancı, el1.
| Doğrusunu isterseniz beni aldatmamıştır; ama namahrem karşısında oynamıştır. |
|
801 kez sorgulandı Kaynak (15.09.2009-15.09.2009)
na- + mahrem
Arapça mahrem sözcüğünden gelir, mahrem olmayan, mahremsiz, yasaklanmayan.
|
|
|
Farsça + Arapça (na:mütena:hi:)
1. sıfat Sonsuz, ucu bucağı olmayan.
2. zarf, eskimiş Sonsuz, ucu bucağı olmayan bir biçimde.
| Öğleye yakın bu sis dağılınca gökyüzü namütenahi açılıyordu. |
|
2801 kez sorgulandı Kaynak (15.12.2009-13.10.2014)
na- + mütenahi
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça mütenahi sözcüğünden gelir, sonu olmayan.
|
|
|
Farsça + Arapça (na:tamam)
1. , eskimiş Eksik, tamamlanmamış, bitmemiş.
| Şu anda hastanede sanki hiç kimse yokmuş gibiydi; natamam, metruk bir bina izlemini veriyordu. |
|
236 kez sorgulandı Kaynak (18.04.2021-18.04.2021)
|
|
|
