Türkçe
1. Dökmek. 
5 kez sorgulandı Kaynak (27.04.2024-27.04.2024)
kuy- + -mak
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Türkçe kuy-(kud-) fiil kökünden gelir.
|
Türkçe
1. Sıvı veya tane durumunda olan şeyleri bulundukları kaptan başka bir yere boşaltmak. 
| İhtiyar karısı pırıl pırıl kalaylı maşrapa ile ona su dökecek. |
|
2. Belli bir yere boşaltmak.
| Mebrure’nin yardımını reddederek yarım bardak suya bu kâğıdın içindeki tozu döktü, küçük bir kaşıkla karıştırarak ilacı bir hamlede içti. |
|
3. Akıtmak.
| Annem bunu sezdiği gün, babamın arkasından döktüğü yaşları unutacak kadar bedbaht olur. |
|
4. Saçmak.
| Tavuklara yem döktü. |
|
5. Bir şeyi salmak, bırakmak.
6. Üstünde bulunan bir şeyi düşürmek.
| Yapraklarını dökmüş iki söğüt ağacı... |
|
7. Teninde kızamık, kızıl, suçiçeği hastalıklarında olduğu gibi kırmızı lekeler çıkmak.
8. Maden, mum eriyiği veya çimento, alçı vb.ni kalıba akıtarak biçim vermek, döküm yapmak.
| Heykel ilkin çamurdan yapılıyor, sonra kalıbını çıkarıp tunçtan dökecekler. |
|
9. Sulu hamuru kızgın yağ veya tepsinin içine akıtarak pişirmek.
| Lokma dökmek. Kadayıf dökmek. |
|
10. Bir yere çokça bir şey yığmak, taşımak.
| Sınıra asker dökmek. |
|
11. Çok söylemek.
| Dil dökmek. |
|
12. Bir şeyi yok etmek için atmak.
| Satılmayan hamsileri denize döktüler. |
|
13. Bir işte veya bir konuyu ele alış biçiminde değişiklik yapmak.
| Şimdi maşallah açılmaya başladım diye söylenirsin, işi ahbaplığa dökersin, olur gider. |
|
14. Yakmak1, tutuşturmak.
| Sabah ve akşam kahvaltıları için mangal döktürürdü. Mangal yakmak denmezdi. Mangalı dök, tutuştur denirdi. |
|
15. Kullanmak, harcamak, sarf etmek.
| Dimağ ve beden cevherlerini döken çocukları hesaplı bir kalori ile beslemek lazımdı. |
|
16. mecaz Çok sayıda öğrenciyi sınavda veya bir üst sınıfa geçirmede başarısız saymak.
| Sınıfın yarısını döktüler. |
|
17. mecaz Bol bol vermek, ödemek, sarf etmek.
| Para dökmek. |
|
18. mecaz Açığa vurmak, söylemek, ortaya koymak.
| Acaba biraz anlatsan, derdini döksen olmaz mı? |
|
5 kez sorgulandı Kaynak (27.04.2024-27.04.2024)
|
|
| Misâlli Büyük Türkçe Sözlük |
kaynak
Farklı dönemlerdeki yazılı ve sözlü dil örneklerini 3 cilt halinde yaklaşık 3.650 sahife,61.000 madde, bunlardan türetilmiş 35.000 deyim ile 400 müellifin 1.000'e yakın eserinin taranmasıyla elde edilen 100.000 misalli bu temel başvuru eseri, Türkçemize bir sivil toplum kuruluşunun yaptığı önemli bir hizmet olması bakımından dikkate değerdir. Kubbealtı Lugatı'nın ilk bilimsel danışma toplantılarına 1971 yılında ilim ve fikir adamları ile Türk dili üzerinde çalışmış akademisyenlerden oluşan 12 kişilik bir heyetle başlanmıştır. Hazırlığı 1971, yazılması ise 1976 yılında başlayan Kubbealtı Lugatı 34 sene süren ciddi ve zahmetli bir çalışmanın sonunda 2005 yılında tamamlanmıştır
Bilim, sanat ve edebiyat dünyasının yıllardan beri yayımlanmasını merakla beklediği Misalli Büyük Türkçe Sözlük nihayet tamamlanarak kültür hayatımıza kazandırıldı. Edebiyatçı İlhan Ayverdi'nin yönetiminde hazırlanan, üç büyük cilt hâlinde basılan sözlük,3 bin 500 sayfadan oluşuyor. Kapsamlı çalışma 1971 yılında başladı. Yüzlerce eser incelendi, tarandı, araştırıldı ve üç ciltlik Misalli Büyük Türkçe Sözlük tam 34 yılda hazırlandı.400 müellifin 1000'e yakın eserinin tarandığı eserde 100 bin civarında kelime ve deyimin karşılığı yer alıyor. Ayrıca kelime ve deyimler için Türk edebiyatının çeşitli metinlerinden seçilen örnekler gösteriliyor
85338 kez sorgulandı
Bilgi Damlası Kaynaklar
|
|
fiil kökü Türkçe kud-
3 kez sorgulandı
|
|
fiilden isim yapma eki Türkçe
Fiilden isim yapma eki -mak -mek olmak üzere iki şekli vardır
-Genel fonksiyonu itibarıyla fiillerin hareket isimlerini yapar. Bil --> bilmek.
-Kalıplaşma sonucu somut isimler yapar. Çak --> çakmak.
14123 kez sorgulandı Kaynak (13.03.2009-03.03.2021)
-mak -mek
| Aynı son ekten türeyenler |
|
|
Türkçe
1. isim Süs eşyası, mücevherat.
| Bunlar alınacaktı. Kuyumlar, antikalar, kitaplar, sedef eşya eve getirilir, Hanım bunları seçerken kızına danışmazdı |
|
3 kez sorgulandı Kaynak (27.04.2024-27.04.2024)
kuy-2 + -u-3 + -m2
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Türkçe kuymak2 sözcüğünden gelir.
|
|
|
Türkçe
1. isim Değerli metal ve taşlardan bilezik, küpe vb. süs eşyası yapan veya satan kimse; mücevherci, cevahirci.
| Kuyumcu vitrini önünde nadir bir zümrüdü seyrettiğim sırada yanıma sokulmuş... |
|
267 kez sorgulandı Kaynak (27.04.2024-27.04.2024)
kuyum + -cu
Türkiye Türkçe'sinde az kullanılan Türkçe kuyum sözcüğünden gelir.
|
|
|
|
