Bilgi DAMLASI

Ana Sayfa Mnemotekni Çengel Bulmaca Mnemotekni Kelime Oyunu

if`âl

kurallı mastar kalıbı Arapça

-Çatısı geçişlidir, yani nesne alır. Geçişsiz bir fiil bu kalıp sayesinde geçişli olur ve nesne alır. Haber --> ihbar

Kalıp if`âle ya da if`âlet olarak da görülebilir.

11502 kez sorgulandı

Kaynak (22.05.2009-17.04.2021)

İlgili Konu

Arapça kalıplar (kurallı mastarlar)

Aynı kalıptan türeyenler

ayan²

ıslah

ıtlak

iaşe

ibra

icat

icaz

icazet

icbar

icra

ida

idam

idame

idare

idhaş

idrak

ifade

iflah

iflas

ifrat¹

›

Hayati Develi

kaynak

Osmanlı Türkçesi Grameri-1
Osmanlı Türkçesi Grameri-2

24 kez sorgulandı

İlgili Konu

Bilgi Damlası Kaynaklar

Arapça kalıplar (kurallı mastarlar)

alt başlık

5815 kez sorgulandı

İlgili Konu

Arapça kalıplar

ayan²

Arapça

1. sıfat, eskimiş Belli, açık.

657 kez sorgulandı

Kaynak (16.09.2009-28.02.2014)

Köken

ayn → (`yn + if`âl) → iyan → ses değişmesi → ayan

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça ayn sözcüğünden gelir, görülme.

Çağrışım

Ayan beyan

ıslah

Arapça (ısla:hı)

1. isim Düzeltme, iyileştirme. Cümle Al

Cezaevlerinin ıslahı.

2. isim Bir hayvan veya bitki türünden daha iyi verim alabilmek amacıyla yapılan işlem. Cümle Al

Tohum ıslah istasyonu.

4 kez sorgulandı

Kaynak (20.01.2023-20.01.2023)

Köken

salah → (slh + if`âl) → ıslah

Türkiye Türkçe'sinde az kullanılan Arapça salah sözcüğünden gelir.

Aynı kökten türeyenler

ıslahat

ıtlak

Arapça

1. Salıverme, koyuverme.

3 kez sorgulandı

Kaynak (03.05.2024-03.05.2024)

Köken

talk → (tlk + if`âl) → ıtlak

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça talk sözcüğünden gelir.

Aynı kökten türeyenler

mutlak

mutlaka

iaşe

Arapça (ia:şe)

1. isim eskimiş Yedirip içirme, besleme, bakma. Cümle Al

İaşe son derece fena idi, açıkçası kıtlık vardı.

R. H. Karay

1007 kez sorgulandı

Kaynak (31.05.2013-26.06.2020)

Köken

ayş → (`yş + if`âl) → iyaşe → ses düşmesi → iaşe

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça ayş sözcüğünden gelir, geçindirme

ibra

Arapça (ibra:)

1. isim, hukuk Aklama.

166 kez sorgulandı

Kaynak (26.09.2024-26.09.2024)

Köken

beraat → (br` + if`âl) → ibra

Arapça beraat sözcüğünden gelir.

icat

Arapça (i:ca:dı)

1. isim Buluş.

2. isim Gerçekmiş gibi gösterme çabası. Cümle Al

Bir bahane icadıyla şuradan beş on gün için tüyemez miyiz?

E. E. Talu.

699 kez sorgulandı

Kaynak (22.03.2010-09.04.2010)

Köken

vücut → (vcd + if`âl) → icad → ünsüz benzeşmesi → icat

Arapça vücut sözcüğünden gelir, vücut bulma, meydana gelme.

Aynı kökten türeyenler

mucit

icaz

isim Arapça

1.Aciz bırakma, bir benzerini yapmada herkesi aciz bırakma

548 kez sorgulandı

Kaynak (16.07.2009-16.07.2009)

Köken

aciz → (`cz + if`âl) → icaz

Arapça aciz sözcüğünden gelir, aciz bırakmak, şaşırtmak.

Aynı kökten türeyenler

muciz

mucize

icazet

Arapça

1. isim eskimiş İzin.

2. isim eskimiş Onay, onaylama.

3. isim eskimiş Diploma.

548 kez sorgulandı

Kaynak (20.12.2013-27.04.2020)

Köken

cevaz → (cvz + if`âl) → icazet

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça cevaz sözcüğünden gelir.

Aynı kökten türeyenler

icazetname

icbar

Arapça

1. isim, eskimiş Zorlama, zorunda bırakma.

37 kez sorgulandı

Kaynak (27.04.2020-27.04.2020)

Köken

cebir¹ → (cbr + if`âl) → icbar

Arapça cebir¹ sözcüğünden gelir, cebretme, zorlama

Aynı kökten türeyenler

mücbir

icra

Arapça (icra:)

1. isim, müzik Bir müzik eserini oluşturan notaları sese çevirme.

2. isim, hukuk Borçlunun alacaklıya karşı yapmak veya ödemekle yükümlü bulunduğu bir şeyi adli bir kuruluş aracılığıyla yerine getirme. Cümle Al

İcra yoluyla tahsile gideriz, o sonra parasını geri alır.

B. Felek.

3. isim, hukuk Adliyenin bu işle görevli dairesi.

4. isim, eskimiş Yapma, yerine getirme, bir işi yürütme.

565 kez sorgulandı

Kaynak (22.12.2009-20.01.2023)

Köken

cereyan → (cry + if`âl) → icra

Arapça cereyan sözcüğünden gelir, cereyan etme.

Aynı kökten türeyenler

icraat

ida

Arapça

1. isim Emanet bırakma.

469 kez sorgulandı

Kaynak (06.03.2014-06.03.2014)

Köken

ved → (vd` + if`âl) → ida

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça ved sözcüğünden gelir.

Aynı kökten türeyenler

mudi

idam

Arapça (i:da:mı)

1. isim, hukuk İnsan öldürme vb. bir suça karşılık verilen ve suçlunun ölümüyle sonuçlanan ceza, idam cezası, ölüm cezası

1109 kez sorgulandı

Kaynak (04.06.2012-04.06.2012)

Köken

adem → (`dm + if`âl) → idam

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça adem sözcüğünden gelir, adem etme, yok etme.

idame

Arapça (ida:me)

1. isim, eskimiş Sürdürme, devam ettirme.

735 kez sorgulandı

Kaynak (09.10.2009-09.10.2009)

Köken

devam → (dvm + if`âl) → idame

Arapça devam sözcüğünden gelir, devam ettirme, sürdürme.

idare

Arapça (ida:re)

1. isim Yönetme, yönetim, çekip çevirme.

2. isim Ülke işlerinin yürütülmesi, kamuya ilişkin hizmetlerin bütünü.

3. isim Bir kurum veya kuruluşun yönetildiği yer veya makam. Cümle Al

Meğer Gazi Paşa gelecekmiş. İdare her sınıfa Afet Hanım'ın Yurt Bilgisi kitabından üçer nüsha dağıttı.

H. Taner.

4. isim Bir kurumun işlerini yürüten kurul. Cümle Al

Gazete idaresi tarafından zarf kazara açılmış.

P. Safa.

5. isim Tutum. Cümle Al

Birdenbire, elindeki suyu günlerce idareye mecbur bir kazazede hâline geldim.

N. F. Kısakürek.

6. isim İdare kandili veya lambası.

7. isim Hoş görme, göz yumma.

8. isim Yetinme. Cümle Al

Bu son hatıralarla sonuna kadar idareye çalışıyorum.

S. F. Abasıyanık.

723 kez sorgulandı

Kaynak (20.06.2009-22.10.2020)

Köken

devir² → (dvr + if`âl) → idare

Arapça devir² sözcüğünden gelir, dönme, dolaşma.

Aynı kökten türeyenler

müdür

idhaş

Arapça

1. isim Korkutma.

1936 kez sorgulandı

Kaynak (07.08.2009-07.08.2009)

Köken

dehşet → (dhş + if`âl) → idhaş

Arapça dehşet sözcüğünden gelir, dehşet verme, korkutma.

Aynı kökten türeyenler

müthiş

idrak

Arapça (idra:k)

1. isim Anlama yeteneği, anlayış, akıl erdirme. Cümle Al

Kişilik idraklerle doğar, diyenler de var.

Çetin Altan

2. isim Erişme, ulaşma.

3. isim, ruh bilimi Algı.

4. isim, ruh bilimi Algılama.

6 kez sorgulandı

Kaynak (09.12.2020-07.04.2024)

Köken

derk → (drk + if`âl) → idrak

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça derk sözcüğünden gelir, ulaşma.

ifade

Arapça (ifa:de)

1. isim Anlatım. Cümle Al

Bu kitabın bende hazin bir intiba bıraktığını söylersem yanlış bir ifadede bulunmamış olurum.

A. H. Çelebi

2. isim Deyiş, söyleyiş. Cümle Al

Not ettiklerimi bir ağzın ifadesi şekline sokarak size okutacağım.

S. M. Alus

3. isim Bir duyguyu yüz aracılığıyla anlatan belirtilerin, mimiklerin bütünü. Cümle Al

Sakalı yeni çıkmış yüzünde çocukça ifadeler uçuyordu.

S. F. Abasıyanık

4. isim, hukuk Tanık ve sanıkların olay hakkında yargı organlarına yaptıkları sözlü açıklama. Cümle Al

Onun ifadesini henüz dosyada görmedim.

A. İlhan

5. isim, felsefe Dışa vurum.

83 kez sorgulandı

Kaynak (07.01.2018-07.01.2018)

Köken

fayda → (fd` + if`âl) → ifade

Arapça fayda sözcüğünden gelir, faydalanma, faydanın ortaya çıkması.
Anlatma ve söyleme anlamları Türkçede kazanmıştır

Köken Kaynak (07.01.2018-07.01.2018)

Aynı kökten türeyenler

müfit

iflah

Arapça (ifla:hı, l ince okunur)

1. isim Kötü, güç bir durumdan kurtulma, iyi bir duruma gelme, onma.

208 kez sorgulandı

Kaynak (11.08.2022-11.08.2022)

Köken

felah → (flh + if`âl) → iflah

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça felah sözcüğünden gelir, iyileşmek.

Çağrışım

Artık iflah olmaz

iflas

Arapça (ifla:sı, l ince okunur)

1. isim, ticaret Borçlarını ödeyemediği mahkeme kararı ile tespit ve ilan olunan iş adamının durumu, batkı, batkınlık. Cümle Al

Her gün küçük tüccarlardan birisi iflasa sürükleniyordu.

N. Cumalı.

2. isim, mecaz Yenilgiye uğrama, değerini yitirme.

3. isim, mecaz İşlevini veya görevini yapamama.

616 kez sorgulandı

Kaynak (04.09.2009-04.09.2009)

Köken

fels → (fls + if`âl) → iflas

Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça fels sözcüğünden gelir, pul olma.

Aynı kökten türeyenler

müflis

ifrat¹

Arapça

1. isim Ayırmak.

1031 kez sorgulandı

Köken

fert → (frd + if`âl) → ifrad → ünsüz benzeşmesi → ifrat

Arapça fert sözcüğünden gelir.

Aynı kökten türeyenler

müfret

müfredat