iç ek Arapça
-Arapça'da isimlerin başına gelerek onları belirli duruma getiren bir ön ek el- harf-i tarif.
Önüne geldiği sözcüğe göre ed-, en-, er-, es-, eş-, et-, ez- şekillerini alır
3122 kez sorgulandı Kaynak (26.01.2009-31.07.2022)
| aksülamel | alelacele | alelade | Allah | beynelmilel | beytullah | bilahare | bilakis | bilfiil | bilhassa | | bilmukabele | bilumum | darülaceze | darülbedayi | darüleytam | darülfünun | ed- | elaman | elveda | es- | |
| Misâlli Büyük Türkçe Sözlük |
kaynak
Farklı dönemlerdeki yazılı ve sözlü dil örneklerini 3 cilt halinde yaklaşık 3.650 sahife,61.000 madde, bunlardan türetilmiş 35.000 deyim ile 400 müellifin 1.000'e yakın eserinin taranmasıyla elde edilen 100.000 misalli bu temel başvuru eseri, Türkçemize bir sivil toplum kuruluşunun yaptığı önemli bir hizmet olması bakımından dikkate değerdir. Kubbealtı Lugatı'nın ilk bilimsel danışma toplantılarına 1971 yılında ilim ve fikir adamları ile Türk dili üzerinde çalışmış akademisyenlerden oluşan 12 kişilik bir heyetle başlanmıştır. Hazırlığı 1971, yazılması ise 1976 yılında başlayan Kubbealtı Lugatı 34 sene süren ciddi ve zahmetli bir çalışmanın sonunda 2005 yılında tamamlanmıştır
Bilim, sanat ve edebiyat dünyasının yıllardan beri yayımlanmasını merakla beklediği Misalli Büyük Türkçe Sözlük nihayet tamamlanarak kültür hayatımıza kazandırıldı. Edebiyatçı İlhan Ayverdi'nin yönetiminde hazırlanan, üç büyük cilt hâlinde basılan sözlük,3 bin 500 sayfadan oluşuyor. Kapsamlı çalışma 1971 yılında başladı. Yüzlerce eser incelendi, tarandı, araştırıldı ve üç ciltlik Misalli Büyük Türkçe Sözlük tam 34 yılda hazırlandı.400 müellifin 1000'e yakın eserinin tarandığı eserde 100 bin civarında kelime ve deyimin karşılığı yer alıyor. Ayrıca kelime ve deyimler için Türk edebiyatının çeşitli metinlerinden seçilen örnekler gösteriliyor
85336 kez sorgulandı
Bilgi Damlası Kaynaklar
|
|
Arapça (a'ksülamel, l ince okunur)
1. isim, eskimiş Tepki, reaksiyon. 
| Hassasiyeti etrafta hiçbir aksülamel uyandırmazdı. |
|
1868 kez sorgulandı Kaynak (13.09.2009-24.06.2022)
|
|
Arapça
1. sıfat, eskimiş Uluslararası.
| Medeniyetin beynelmilel fakat harsın mutlaka milli olduğunu unutmayacağız. |
|
1151 kez sorgulandı Kaynak (26.01.2009-13.03.2014)
beyn + el- + milel
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça milel sözcüğünden gelir, milletlerarası.
|
|
|
Arapça (bila:hare, l ince okunur)
1. zarf Sonra, sonradan, daha sonra, sonraları.
| Bu işin bilahare daha etraflı bir şekilde düşünülerek arz edilmesi icap ettiğini söyleyince başını eğerek sustu. |
|
886 kez sorgulandı Kaynak (11.03.2014-18.02.2021)
|
|
Arapça (bi'lakis, l ince okunur)
1. zarf Tersine olarak, tam tersine, tersine, aksine.
| Bilakis tecrübeli bir adam gibi söz söylüyorum, inanınız. |
|
604 kez sorgulandı Kaynak (24.06.2009-08.02.2026)
bi-2 + el- + akis
Arapça akis sözcüğünden gelir, akisle, aksine, tersine olarak.
|
|
|
Arapça
1. zarf İş olarak, iş edinerek, gerçekten, eylemli olarak.
| Türk milleti bu mütecavizlerin hadlerini ihtar ederek hâkimiyet ve saltanatını, isyan ederek kendi eline, bilfiil almış bulunuyor. |
|
551 kez sorgulandı Kaynak (19.04.2012-18.02.2021)
|
|
Arapça (bi'lhassa)
1. zarf Özellikle.
| Çocuklarıma karşı gösterdiğiniz ihtimam ve alakaya bilhassa minnettarım. |
|
144 kez sorgulandı Kaynak (15.04.2021-16.04.2021)
bi-2 + el- + hassa
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça hassa sözcüğünden gelir.
|
|
|
Arapça (bi'lmuka:bele)
1. zarf eskimiş Karşılık olarak. 
2. zarf eskimiş Birinin söylediği söze karşılık söylenen "ben de, size de, sizlere de" anlamında kullanılan bir söz.
| Hürmetler ederim. |
|
679 kez sorgulandı Kaynak (18.09.2013-01.07.2020)
|
|
Arapça (bi'lumum)
1. sıfat, eskimiş Bütün.
| Bu tebligat Anadolu ve Rumeli'de bulunan bilumum ordu ve kolordu kumandanlarına tebliğ olunmuştur. |
|
3 kez sorgulandı Kaynak (08.02.2026-08.02.2026)
|
|
Arapça (da:rülbeda:yi:)
1. isim, eskimiş Güzel sanatlar kuruluşu.
| Darülbedayi ismini bulan da doktor ve şair Hüseyin Suat'tı. |
|
2115 kez sorgulandı Kaynak (16.07.2009-24.06.2022)
|
|
Arapça (da:rüleyta:mı)
1. isim, eskimiş Yetimlerin barındığı yer.
| Hizmetçide bir darüleytam kız talebesi güzelliği vardı. |
|
1910 kez sorgulandı Kaynak (16.07.2009-24.06.2022)
|
|
iç ek Arapça
-Arapça'da isimlerin başına gelerek onları belirli duruma getiren bir ön ek el- harf-i tarif.
Önüne geldiği sözcüğe göre ed-, en-, er-, es-, eş-, et-, ez- şekillerini alır
1856 kez sorgulandı Kaynak (15.10.2009-10.05.2024)
el-
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça el- iç ekinden gelir.
|
|
|
Arapça
1. ünlem Bezginlik ve sızlanma anlatan bir söz.
| Dostlardan, yemişlerden, Hıristaki Pasajının güllerinden, zambaklarından elaman! |
|
1019 kez sorgulandı Kaynak (27.04.2009-11.12.2020)
el- + aman
Arapça aman sözcüğünden gelir, aman sözcüğünün güçlendirilmiş hali.
|
|
|
Arapça (elveda:)
1. ünlem Bir daha kavuşulmayacağı düşünülen bir şeyden ayrılırken kullanılan bir söz.
| Elveda ey güzel günler! |
|
2. ünlem Bir daha karşılaşılmayacak biçimde ayrılırken "Allah'a ısmarladık, Allah'a emanet olun" anlamlarında kullanılan bir söz.
952 kez sorgulandı Kaynak (03.12.2009-11.12.2020)
el- + veda
Arapça veda sözcüğünden gelir, veda sözcüğünün güçlendirilmiş hali.
|
|
|
iç ek Arapça
-Arapça'da isimlerin başına gelerek onları belirli duruma getiren bir ön ek el- harf-i tarif.
Önüne geldiği sözcüğe göre ed-, en-, er-, es-, eş-, et-, ez- şekillerini alır
1939 kez sorgulandı Kaynak (29.09.2009-10.05.2024)
el-
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça el- iç ekinden gelir.
|
|
|
|
