Arapça
1. isim Kendi kendine söz vererek bir işi üzerine alma, ant. 
| Ahdim olsun, bu işi yapacağım. |
|
2. isim Antlaşma. 
3. isim, eskimiş Devir1, zaman.
1917 kez sorgulandı Kaynak (30.04.2009-22.03.2023)
( `hd + fa`l) → ahd → ünsüz benzeşmesi → aht → ses türemesi → ahit
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça `hd kök harflerinden gelir.
|
| ahdetmek ahitname mahut taahhüt veliaht |
Arapça
1. isim Kendine özgü bir özellik taşıyan zaman parçası.
| Bana sorarsanız devrimiz nasihat devri olmaktan çıktı. |
|
700 kez sorgulandı Kaynak (23.05.2009-12.10.2020)
( dvr + fa`l) → devir
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça dvr kök harflerinden gelir.
|
|
|
Arapça (zama:nı)
1. isim Bir işin, bir oluşun içinde geçtiği, geçeceği veya geçmekte olduğu süre, vakit.
| Zaman geçtikçe hafifleyecek yerde, daha ziyade ağırlaşan bir vicdan azabı duyarım. |
|
2. isim Bu sürenin belirli bir parçası, vakit.
| Efendiler, az söylemek çok yapmak zamanı gelmiştir. |
|
3. isim Belirlenmiş olan an.
4. isim Çağ, mevsim.
Gül zamanı. Çocukluk zamanı.
|
|
5. isim Bir işe ayrılmış veya bir iş için alışılmış saatler, vakit.
6. isim Dönem, devir1.
| Dedelerimizin zamanında burada bir kral yaşardı. |
|
7. isim, gök bilimi Olayların oluş ve akış sırasını belirleyen, düzenli ve dönemli gök olaylarını birim olarak kullanan sanal bir kavram.
8. isim, dil bilgisi Fiillerin belirttikleri geçmiş zaman, şimdiki zaman, gelecek zaman, geniş zaman kavramı.
9. isim, jeoloji Yer kabuğunun geçirdiği gelişimde belirlenen ve fosillere göre dörde ayrılan geniş evrelerden her biri.
594 kez sorgulandı Kaynak (08.05.2008-02.01.2014)
( zmn + fa`al) → zaman
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça zmn kök harflerinden gelir.
|
|
|
kaynak
Türk Dil Kurumu, Türk Dili Tetkik Cemiyeti adıyla 12 Temmuz 1932'de Atatürk'ün talimatıyla kurulmuştur. Cemiyetin kurucuları, hepsi de milletvekili ve dönemin tanınmış edebiyatçıları olan Sâmih Rif'at, Ruşen Eşref, Celâl Sahir ve Yakup Kadri'dir. Kurumun ilk başkanı Sâmih Rif'at'tır. Türk Dili Tetkik Cemiyetinin amacı, "Türk dilinin öz güzelliğini ve zenginliğini meydana çıkarmak, onu yeryüzü dilleri arasında değerine yaraşır yüksekliğe eriştirmek" olarak tespit edilmiştir. Atatürk'ün sağlığında, 1932, 1934 ve 1936 yıllarında yapılan üç kurultayda hem Kurumun yönetim organları seçilmiş, hem dil politikası belirlenmiş, hem de bilimsel bildiriler sunulup tartışılmıştır. 26 Eylül-5 Ekim 1932 tarihleri arasında Dolmabahçe Sarayı'nda yapılan Birinci Türk Dili Kurultayı sonunda Kurumun "Lügat-Istılah, Gramer-Sentaks, Derleme, Lenguistik-Filoloji, Etimoloji, Yayın" adları ile altı kol hâlinde çalışmalarını sürdürmesi kabul edilmiştir. Sonraki kurultaylarda bu kollardan bazıları ayrılmış, bazıları tekrar birleştirilmiş; fakat ana çatı değiştirilmemiştir. 1934'te yapılan kurultayda Cemiyetin adı, Türk Dili Araştırma Kurumu; 1936'daki kurultayda ise Türk Dil Kurumu olmuştur
231101 kez sorgulandı
Bilgi Damlası Kaynaklar
|
|
kök harfler Arapça
3070 kez sorgulandı
|
|
dil bilgisi Türkçe
Yan yana gelen iki ünsüzün boğumlanma nitelikleri bakımından bir uyum içine girmesi
Örnek.
çenber > çember, kitab > kitap
Ayrıca
c ünsüzü → ç ünsüzüne,
d ünsüzü → t ünsüzüne,
g ünsüzü → k ünsüzüne dönüşmesi
45476 kez sorgulandı Kaynak (13.04.2009-01.07.2020)
dil bilgisi
| Aynı dil bilgisinden türeyenler |
|
|
dil bilgisi Türkçe
Bir sözün aslında bulunmayan bir ünlü veya ünsüzün sonradan türemesi
Örnek.
urmak > vurmak, hükm > hüküm
13135 kez sorgulandı Kaynak (15.02.2009-15.02.2009)
dil bilgisi
| Aynı dil bilgisinden türeyenler |
|
|
Arapça + Türkçe
1. Bir şeyi yapmak için kendi kendine söz vermek.
| Daha İstanbul'da iken buna ahdetmiş, bu yolda ölümü göze alarak Anadolu'ya çıkmıştı. |
|
628 kez sorgulandı Kaynak (30.04.2009-13.03.2024)
|
|
Arapça
1. sıfat, eskimiş Bilinen, adı geçen, sözü geçen.
| Kümbetin duvarı içinden mahut kutuyu çıkaran bendim. |
|
612 kez sorgulandı Kaynak (30.04.2009-03.03.2014)
|
|
Arapça (veli:aht)
1. isim Bir hükümdarın ölümünden veya tahttan çekilmesinden sonra tahta geçmeye aday olan kimse.
2. isim, mecaz Herhangi bir göreve veya makama geleceği beklenilen kimse.
1675 kez sorgulandı Kaynak (16.07.2009-22.03.2023)
veli + aht
Arapça ahit sözcüğünden gelir, verilmiş sözleri yerine getirecek olan.
|
|
|
|
