isimden fiil yapma eki Türkçe
İsimden fiil yapma eki -la- -le- olmak üzere iki şekli vardır
-Genel olarak yapma veya olma ifade eden fiiller yapar. Baş --> başlamak.
-Türkçe'ye yabancı dillerden geçmiş sözcüklerden fiiller yapar. Sabah --> sabahlamak.
-Ses taklidi sözcüklerden fiiller yapar. Çat --> çatlamak.
-Mecaz anlamlı fiiller yapar. İp --> iplemek.
-Sıfatlardan da fiiller yapar. Ağır --> ağırlamak.
1040 kez sorgulandı Kaynak (13.05.2012-07.03.2021)
-la- -le-
| Aynı son ekten türeyenler |
| ağlamak | anlamak | bağışlamak | bağlamak | başlamak | çağlamak | çatlamak | dinlemek | doğaçlama | hazırlamak | | ışınlamak | kışlamak1 | kışlamak2 | kurbağalama | sabahlamak | sağlamak1 | sağlamak2 | saklamak | sızlamak | şişmanlamak | |
| Misâlli Büyük Türkçe Sözlük |
kaynak
Farklı dönemlerdeki yazılı ve sözlü dil örneklerini 3 cilt halinde yaklaşık 3.650 sahife,61.000 madde, bunlardan türetilmiş 35.000 deyim ile 400 müellifin 1.000'e yakın eserinin taranmasıyla elde edilen 100.000 misalli bu temel başvuru eseri, Türkçemize bir sivil toplum kuruluşunun yaptığı önemli bir hizmet olması bakımından dikkate değerdir. Kubbealtı Lugatı'nın ilk bilimsel danışma toplantılarına 1971 yılında ilim ve fikir adamları ile Türk dili üzerinde çalışmış akademisyenlerden oluşan 12 kişilik bir heyetle başlanmıştır. Hazırlığı 1971, yazılması ise 1976 yılında başlayan Kubbealtı Lugatı 34 sene süren ciddi ve zahmetli bir çalışmanın sonunda 2005 yılında tamamlanmıştır
Bilim, sanat ve edebiyat dünyasının yıllardan beri yayımlanmasını merakla beklediği Misalli Büyük Türkçe Sözlük nihayet tamamlanarak kültür hayatımıza kazandırıldı. Edebiyatçı İlhan Ayverdi'nin yönetiminde hazırlanan, üç büyük cilt hâlinde basılan sözlük,3 bin 500 sayfadan oluşuyor. Kapsamlı çalışma 1971 yılında başladı. Yüzlerce eser incelendi, tarandı, araştırıldı ve üç ciltlik Misalli Büyük Türkçe Sözlük tam 34 yılda hazırlandı.400 müellifin 1000'e yakın eserinin tarandığı eserde 100 bin civarında kelime ve deyimin karşılığı yer alıyor. Ayrıca kelime ve deyimler için Türk edebiyatının çeşitli metinlerinden seçilen örnekler gösteriliyor
85343 kez sorgulandı
Bilgi Damlası Kaynaklar
|
|
Türkçe
1. İp, bağ veya başka bir araçla bir şeyi bir yere veya birkaç şeyi birbirine tutturmak, birleştirmek. 
| Gemiyi iskeleye bağlamak. |
|
2. Kumaş, ip, tel gibi şeyleri uçlarını birbiri arasından geçirmek suretiyle düğümlemek.
| İpi ipe bağlamak. |
|
3. Yaraya ilaç koyup bezle sarmak.
| Yarayı bağlamak. |
|
4. Denk yapmak, paket yapmak.
| Yatakları bağlamak. Eşyayı bağlamak. |
|
5. Anlaşma yapmak.
| İşleri bugün sözleşmeye bağladı. |
|
6. Uyulması zorunlu olmak.
| Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır. |
|
7. Eklemek, bir araya getirmek, birleştirmek. 
8. Başka bir işle uğraşamaz durumda olmak.
| Bu iş beni bağladı. |
|
9. Sona erdirmek, bitirmek, tamamlamak.
10. Geçişi engellemek.
| Bütün yolları bağlamışlar. |
|
11. Birini söz veya yazı ile bağlamak; taahhüt etmek, angaje etmek.
12. Büyü, muska vb.nin aracılığıyla birinin birtakım isteklerini veya yetkinliğini engellemek, yok etmek.
13. Yoğurt, yara vb. yüzey üzerinde katman oluşmak; tutmak.
| Hem öylesine bir yağmur ki toprağın yüzü kaymak bağladı ve Mehmet'le babasını ‘kaymak kıran’ tırmıklar ile bir hayli uğraştırdı. |
|
14. mecaz Gönlünü kazanmak.
| Bu davranışınız beni size bağladı. |
|
15. mecaz Birinde bir şeye karşı ilgi, istek uyandırarak o şeye ilgi, yakınlık duymasını sağlamak.
16. mecaz Bütün ilgisini bir yerde yoğunlaştırmak.
| Kızım, ne yapsak da seni bu eve bağlayabilsek acaba? |
|
4 kez sorgulandı Kaynak (08.05.2024-08.05.2024)
|
|
Türkçe
1. Parçaları ayrılıp dağılmayacak bir biçimde yarılmak.
| Eğer çay doldururken bardak çatlarsa, üzerlerinde nazar olduğuna hükmeder, gidip bir koşu ateşte tuz çevirirdi. |
|
2. Bir yüzeyde kırışıklar, çizgiler oluşmak.
| Meşin ciltlerin çoğu kıvrılmış, bir kısmı da arkalarından çatlamıştı. |
|
3. mecaz Aşırı yemekten, içmekten, yorgunluktan, ağlamaktan ölecek duruma gelmek veya ölmek.
4. mecaz Sıkıntı, sevinç, yalnızlık, heyecan, sabırsızlık, kıskançlık vb. ruhsal durumları aşırı derecede duymak.
| Neredeyse sevincinden yüreği çat deyip ortasından çatlayacaktı. |
|
5. Ses pürüzlü, bozuk çıkmak.
84 kez sorgulandı Kaynak (07.03.2021-07.03.2021)
|
|
Türkçe
1. isim Doğaçlamak işi, emprovizasyon.
2. zarf Birdenbire, düşünmeden, içine doğduğu gibi, doğaçtan, doğmaca, irticalen, emprovize.
| Doğaçlama şiir söylemek. |
|
3. isim, tiyatro Yazılı metni olmayan, kararlaştırılmış taslağı, yerine, zamanına göre oyuncular tarafından, sahnede yakıştırılan sözlerle tamamlanan oyun, tuluat.
1072 kez sorgulandı Kaynak (09.04.2018-13.02.2021)
|
|
Türkçe
1. fizik Bilim kurguya göre ışın gücüyle bir varlığı, atomlara ayırarak görünmez duruma getirmek veya atomlarını birleştirerek bir varlığı yeniden oluşturmak.
2. fizik Virüslerden başka mikroorganizmaların, özellikle mikropların bulaşmasını azaltmak amacıyla yiyecek maddelerini hafif iyonlaştırıcı ışınlara tutmak.
3. mecaz -Bir şeyi bir yerden başka bir yere hızla göndermek.
4471 kez sorgulandı Kaynak (11.04.2021-11.04.2021)
|
|
Türkçe
1. isim, spor Kurbağanın yüzmesine benzer yatay hareketler yaparak yüzme.
2. isim Birbirine paralel iki tırmanma sırığına baldırları ve ayak sırtlarını kenetleyerek veya dışarıdan diz altına sıkıştırarak tırmanma.
622 kez sorgulandı Kaynak (24.05.2020-17.01.2021)
|
|
Türkçe
1. Bir yerde sabaha kadar kalmak.
| Stadyum kapısında akşamlayan, Keloğlan'la sabahlayan muhtardan adamdan muhtar olur mu? |
|
2. Herhangi bir sebeple bütün geceyi uyumadan geçirmek.
4 kez sorgulandı Kaynak (07.03.2021-07.03.2021)
|
|
|
